越南芹苴市：湄公河三角洲的“西都”
编译：陆典谷
Thành phố Cần Thơ: “Tây Đô” của vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Biên dịch:Danny Lu
芹苴市位于越南南部，地处湄公河三角洲中部，坐落后江右岸，距胡志明市约170公里。因河道纵横、水网密布，芹苴被誉为“江河之都”。自2004年起，芹苴成为越南五个中央直辖市之一，素有“西都”之称。
Thành phốCần Thơnằm ở miền Nam Việt Nam, ở trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, bên hữu ngạn sông Hậu, cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 170 km. Nhờ hệ thống sông ngòi chằng chịt, Cần Thơ được mệnh danh là “Đô thị sông nước”. Từ năm 2004, Cần Thơ trở thành một trong năm thành phố trực thuộc Trung ương của Việt Nam, được gọi là “Tây Đô”.
行政区划调整
2025年7月1日，原芹苴市与后江省、朔庄省合并为新的芹苴直辖市。合并后，全市总面积为6,360.8平方公里。截至2025年12月31日人口约4,257,581人。新芹苴市力争到2030年成为九龙江三角洲的增长极，建设生态、现代文明城市，成为全区域的商贸、旅游、物流、加工工业、高新农业、教育、医疗和科技中心。
现下辖103个乡级行政单位：31个坊、72个乡，行政中心在宁乔坊。
Điều chỉnh địa giới hành chính
Ngày 1 tháng 7 năm 2025, thành phố Cần Thơ cũ, tỉnh Hậu Giang và tỉnh Sóc Trăng được sáp nhập thành thành phố Cần Thơ trực thuộc Trung ương mới. Sau sáp nhập, tổng diện tích tự nhiên toàn thành phố là 6.360,8 km². Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2025, dân số khoảng 4.257.581 người. Thành phố Cần Thơ mới phấn đấu đến năm 2030 trở thành cực tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, xây dựng đô thị sinh thái, hiện đại, văn minh, trở thành trung tâm thương mại, du lịch, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao, giáo dục, y tế và khoa học công nghệ của toàn vùng.
Hiện phân chia 103 hành chính cấp xã: 31 phường, 72 xã, trung tâm hành chính tại Phường Ninh Kiều.
历史与地理
芹苴在法属时期就被视为西南部地区的首府，素有“西都”之称。19世纪法国占领南圻后，在此设立芹苴参办，1899年改为芹苴省。芹苴地处湄公河三角洲中部，沿后江段长达65公里，拥有纵横交错的河流系统。优越的水陆交通条件使其很早就成为区域商贸枢纽。
Lịch sử và địa lý
Cần Thơ từ thời Pháp thuộc đã được coi là thủ phủ của khu vực Tây Nam Bộ, mang danh hiệu “Tây Đô”. Sau khi thực dân Pháp chiếm Nam Kỳ vào thế kỷ 19, họ đã lập tham biện Cần Thơ tại đây, đến năm 1899 đổi thành tỉnh Cần Thơ. Cần Thơ nằm ở trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có đoạn dài 65 km ven sông Hậu, sở hữu hệ thống sông ngòi chằng chịt. Điều kiện giao thông thủy bộ thuận lợi đã sớm biến nơi đây thành đầu mối thương mại của khu vực.
经济发展
2025年，芹苴市地区生产总值（GRDP）达3,061,700亿越南盾（约合122.5亿美元），全国排名第14；同比增长7.23%。人均GRDP约达9,494万越南盾（约合3,798美元），全国排名第15，同比增长16%。经济结构不断向商贸服务业、工业和现代农业方向优化升级。全市社会总投资超过92,000亿越南盾，增长18.04%。芹苴市已设定2025-2030年阶段GRDP年均增长8-8.5%的目标。
Phát triển kinh tế
Năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của thành phố Cần Thơ đạt 306.170 tỷ đồng (tương đương 12,25 tỷ USD), xếp thứ 14 toàn quốc; tăng trưởng 7,23% so với năm trước. GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 94,94 triệu đồng (khoảng 3.798 USD), xếp thứ 15 toàn quốc, tăng 16% so với năm trước. Cơ cấu kinh tế không ngừng chuyển dịch theo hướng nâng cao tỷ trọng thương mại – dịch vụ, công nghiệp và nông nghiệp hiện đại. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt trên 9.200 tỷ đồng, tăng 18,04%. Thành phố Cần Thơ đã đặt mục tiêu GRDP giai đoạn 2025-2030 đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 8-8,5%/năm.
出口贸易
2025年，芹苴市出口总额超过55亿美元（约55.08亿美元），同比增长10.8%。其中，货物出口约42.21亿美元，增长10.6%。水产是芹苴的支柱出口产业——2025年芹苴市水产出口额超过21亿美元，被越南水产品加工与出口协会评为越南水产品出口额最高的五个地区之一。大米出口约186万吨，金额8.82亿美元。
Xuất khẩu
Năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu của Cần Thơ vượt 5,5 tỷ USD (khoảng 5,508 tỷ USD), tăng 10,8% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu hàng hóa đạt khoảng 4,22 tỷ USD, tăng 10,6%. Thủy sản là ngành xuất khẩu chủ lực – năm 2025, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Cần Thơ đạt trên 2,1 tỷ USD, được Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam đánh giá là một trong năm địa phương có kim ngạch xuất khẩu thủy sản cao nhất cả nước. Xuất khẩu gạo đạt khoảng 1,86 triệu tấn, với kim ngạch 882 triệu USD.
招商引资
在吸引外资方面，截至2025年底，芹苴市共有外商直接投资项目78个；国内投资项目达698个。2025年前11个月，芹苴市工业园区共吸引381个投资项目，其中国内企业334个、外商直接投资46个。2025年全年新注册外资总额超过10.29亿美元。典型外资项目包括中国Bestway国际公司在芹苴VSIP工业园区投资3亿美元建设工厂，占地28.6公顷，预计创造5000多个直接就业岗位。此外，中国光大环境集团在芹苴投资建设的垃圾发电厂日处理生活垃圾超过400吨。
Thu hút đầu tư
Tính đến cuối năm 2025, thành phố Cần Thơ có 78 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI); dự án đầu tư trong nước đạt 698 dự án. Trong 11 tháng đầu năm 2025, các khu công nghiệp trên địa bàn đã thu hút 381 dự án đầu tư, trong đó có 334 doanh nghiệp trong nước và 46 dự án FDI. Tổng vốn đăng ký mới FDI cả năm 2025 vượt 1,03 tỷ USD. Dự án tiêu biểu là Công ty Bestway International (Trung Quốc) đầu tư 300 triệu USD xây dựng nhà máy tại Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ, trên diện tích 28,6 ha, dự kiến tạo ra hơn 5.000 việc làm trực tiếp. Ngoài ra, Tập đoàn Everbright (Trung Quốc) cũng đầu tư nhà máy đốt rác phát điện tại Cần Thơ với công suất xử lý hơn 400 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày.
粮食与农业
芹苴是越南全国重要的农产品和水产品生产、加工及出口基地，素有“白米、清水”之地美誉。2025年，全市水稻种植面积71.042万公顷，稻谷总产量4,597,255吨，占全国稻谷总产量的10.5%。截至2025年6月，“100万公顷优质水稻”项目在芹苴的实施面积约76,000公顷。水产养殖面积97,000公顷，总产量近78.3万吨。
Lương thực và nông nghiệp
Cần Thơ là cơ sở sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản, thủy sản quan trọng của cả nước, được mệnh danh là vùng đất “gạo trắng, nước trong”. Năm 2025, diện tích gieo trồng lúa toàn thành phố đạt 710.420 ha, sản lượng thóc đạt 4.597.255 tấn, chiếm 10,5% sản lượng thóc cả nước. Đến tháng 6 năm 2025, diện tích thực hiện dự án “1 triệu ha lúa chất lượng cao” tại Cần Thơ là khoảng 76.000 ha. Diện tích nuôi trồng thủy sản đạt 97.000 ha, tổng sản lượng gần 783.000 tấn.
工业园区
芹苴市在工业发展方面势头强劲。根据规划，芹苴出口加工区和工业区管理委员会负责管理40个工业园区、3个产业集群、1个后江电力中心和1个后江工业园区运营中心，总面积超过22,900公顷，以及规模40,000公顷的陈提经济区。截至2025年底，芹苴市已成立17个工业园区和3个产业集群，总面积超过3,299公顷。全市工业园区已吸引379个投资项目，注册总额超过101亿美元。2025年工业园区产值达947,700亿越南盾，占全市工业产值的52%。工业园区目前使用约94,300名劳动力。芹苴VSIP工业园区是其中的典范，总面积900公顷，总投资1.52亿美元，以绿色和可持续发展为核心理念。
Khu công nghiệp
Cần Thơ đang phát triển mạnh mẽ về công nghiệp. Theo quy hoạch, Ban Quản lý các Khu chế xuất và Khu công nghiệp Cần Thơ quản lý 40 khu công nghiệp, 3 cụm công nghiệp, 1 Trung tâm Điện lực Hậu Giang và 1 Trung tâm Vận hành Khu công nghiệp Hậu Giang, tổng diện tích hơn 22.900 ha, cùng với Khu kinh tế Trần Đề quy mô 40.000 ha. Tính đến cuối năm 2025, Cần Thơ đã thành lập 17 khu công nghiệp và 3 cụm công nghiệp, tổng diện tích hơn 3.299 ha. Các khu công nghiệp trên địa bàn đã thu hút 379 dự án đầu tư, tổng vốn đăng ký hơn 10,1 tỷ USD. Giá trị sản xuất của các khu công nghiệp năm 2025 đạt 94.770 tỷ đồng, chiếm 52% giá trị sản xuất công nghiệp toàn thành phố. Các khu công nghiệp hiện sử dụng khoảng 94.300 lao động. Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ là điển hình, với tổng diện tích 900 ha, tổng vốn đầu tư 152 triệu USD, lấy phát triển xanh và bền vững làm triết lý cốt lõi.
交通与港口
芹苴拥有完善的综合交通网络：南北和东西高速公路、内河航运系统、国际机场以及沿后江的港口网络。芹苴国际机场是区域重要航空枢纽。菜九港是湄公河三角洲重要的内陆港口——也是柬埔寨金边港出海重要的周转港。芹苴正致力于发展成为湄公河三角洲的现代化国际物流中心，目前全市有500多家企业从事物流相关活动。芹苴—金瓯高速公路、朱笃—芹苴—朔庄高速公路等重点交通项目正在推进中。
Giao thông và cảng biển
Cần Thơ có mạng lưới giao thông tổng hợp hoàn chỉnh: đường cao tốc Bắc – Nam và Đông – Tây, hệ thống vận tải thủy nội địa, sân bay quốc tế và hệ thống cảng dọc sông Hậu. Sân bay quốc tế Cần Thơ là đầu mối hàng không quan trọng của khu vực. Cảng Cái Cui là cảng nội địa quan trọng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long – cũng là cảng trung chuyển quan trọng cho cảng Phnom Penh của Campuchia khi xuất biển. Cần Thơ đang nỗ lực phát triển thành trung tâm logistics quốc tế hiện đại của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, hiện có hơn 500 doanh nghiệp hoạt động liên quan đến logistics. Các dự án giao thông trọng điểm như đường cao tốc Cần Thơ – Cà Mau, đường cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng đang được triển khai.
知名企业
芹苴汇聚了多家知名企业。在生物技术领域，扶沙Genomics股份公司在基因技术方面取得多项突破；在信息技术领域，Katec科技股份公司的KaFood软件被广泛应用于全国学校膳食营养管理；中安农业技术股份公司是区域农业领域的代表企业。此外，Bestway International（中国）、胜科发展（新加坡）、光大环境（中国）、TKG Taekwang（韩国）等国际企业均在芹苴有重要投资。
Doanh nghiệp tiêu biểu
Cần Thơ tập trung nhiều doanh nghiệp nổi tiếng. Trong lĩnh vực công nghệ sinh học, Công ty Cổ phần Genomic Phù Sa đã đạt nhiều đột phá trong công nghệ gen; trong lĩnh vực công nghệ thông tin, phần mềm KaFood của Công ty Cổ phần Công nghệ Katec được ứng dụng rộng rãi trong quản lý dinh dưỡng bữa ăn học đường trên cả nước; Công ty Cổ phần Công nghệ Nông nghiệp Trung An là doanh nghiệp đại diện trong lĩnh vực nông nghiệp khu vực. Ngoài ra, các tập đoàn quốc tế như Bestway International (Trung Quốc), Sembcorp Development (Singapore), Everbright (Trung Quốc), TKG Taekwang (Hàn Quốc) đều có khoản đầu tư quan trọng tại Cần Thơ.
文化与旅游
芹苴拥有独特的“水乡文化”。丐冷水上集市位于后江支流，是九龙江平原最大的水上市场之一，被英国《粗略指南》评为世界十大最令人印象深刻的市场之一，并被列入越南国家非物质文化遗产名录。游客可在清晨乘船体验水上交易的独特风情。
宁桥码头是芹苴最具代表性的地标，位于后江与芹苴河交汇处，是观赏日落与夜景的最佳地点。此外，芹苴还有平水古宅、芹苴大教堂、第九军区博物馆等历史人文景点。西都夜市成立于1915年，是具有百年历史的特色文化旅游目的地。
芹苴美食丰富多样，特色菜肴包括鱼露火锅、煎饼（Bánh Xèo）、弓背鱼脍炙鱼片、罗洛叶烤牛肉、烤猪肉串、越南炸虾饼等。椰子冰淇淋和各类热带水果也是不可错过的美味。
Văn hóa và du lịch
Cần Thơ mang nét văn hóa sông nước đặc sắc. Chợ nổi Cái Răng nằm trên nhánh sông Hậu, là một trong những chợ nổi lớn nhất vùng Đồng bằng sông Cửu Long, được tạp chí Rough Guide của Anh bình chọn là một trong mười khu chợ ấn tượng nhất thế giới, và được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của Việt Nam. Du khách có thể thả thuyền vào buổi sáng sớm để trải nghiệm không khí mua bán độc đáo trên sông.
Bến Ninh Kiều là biểu tượng đặc trưng nhất của Cần Thơ, nằm tại ngã ba sông Hậu và sông Cần Thơ, là nơi ngắm hoàng hôn và cảnh đêm tuyệt vời nhất. Ngoài ra, Cần Thơ còn có các điểm du lịch lịch sử như nhà cổ Bình Thủy, Nhà thờ Chính tòa Cần Thơ, Bảo tàng Quân khu 9. Chợ đêm Tây Đô thành lập năm 1915, là điểm đến du lịch văn hóa mang dấu ấn trăm năm.
Ẩm thực Cần Thơ phong phú và đa dạng, các món đặc sắc bao gồm lẩu mắm, bánh xèo, cá thát lát nướng, bò nướng lá lốt, thịt xiên nướng, bánh tôm chiên... Kem dừa và các loại trái cây nhiệt đới cũng là những món tráng miệng không thể bỏ qua.
这座河流纵横的“西都”，正以开放包容的姿态，书写着湄公河三角洲新时代的篇章。
Thành phố sông nước mang tên “Tây Đô” này đang với tư thế mở cửa, hội nhập, viết tiếp những trang sử mới cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
热门跟贴