Ngày 13/3 cách đây 70 năm về trước, Quân đội ta nổ phát súng đầu tiên vào tập đoàn cứ điểm quân địch, mở màn 56 ngày đêm của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Song, để 13/3/1954 trở thành ngày mở màn cho một chiến dịch lịch sử, trước đó, Đảng ủy và Bộ Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ đã có những quyết sách đúng trong việc thay đổi phương châm tác chiến, góp phần đưa Chiến dịch đến thắng lợi, để lá cờ "Quyết chiến - Quyết thắng" của Quân đội ta tung bay trên nóc hầm tướng De Castries vào ngày 7/5/1954.

70年前的3月13日，越南军队向敌军的集团据点群打响第一枪，拉开了奠边府战役56个昼夜的序幕。然而，为了使1954年3月13日成为历史性战役的打响之日，此前，奠边府党委和奠边府战役指挥部就改变了作战方针做出了正确的决策部署，为战役的胜利作出了贡献。1954年5月7日，越南人民军的“决战决胜”旗帜在德卡斯特里地堡的屋顶上迎风飘扬。

Thu - Đông năm 1953, thực dân Pháp và can thiệp Mỹ cho ra đời Kế hoạch Nava. Trọng tâm của kế hoạch này là xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương nhằm khống chế cả một vùng rộng lớn của Tây Bắc và Thượng Lào, với mưu toan trong vòng 18 tháng sẽ tiêu diệt phần lớn bộ đội chủ lực của ta, tiến tới kiểm soát lãnh thổ Việt Nam và bình định cả Nam Đông Dương.

1953年秋冬季，法国殖民主义者和美国的干预推出了纳瓦尔计划。该计划的重点是使奠边府建设成为印度支那最强大的据点，意在控制老挝西北部和上寮的辽阔地区，企图在18个月内消灭越南大部分主力军，意在控制越南领土，控制整个南部印度支那。

Các tướng lĩnh Pháp khen ngợi hết lời tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ và mệnh danh đây là "con nhím" lợi hại với những công sự bê tông kiên cố, tua tủa mọc ra bốn hướng. Tại nơi lòng chảo Mường Thanh, thực dân Pháp bố trí 16.200 quân với 21 tiểu đoàn thành 3 phân khu Bắc, Trung, Nam, gồm 49 cứ điểm hỗ trợ nhau, vòng trong, vòng ngoài. Hai sân bay Mường Thanh và Hồng Cúm với gần 100 lần máy bay lên, xuống mỗi ngày có thể vận chuyển khoảng 200 đến 300 tấn hàng và thả dù từ 100 đến 150 tên địch.

法国将领赞口不绝，称奠边府集团据点群犹如一只非常厉害的“刺猬”，这里拥有尖刺密布的坚固混凝土工事。在芒清盆地，法国殖民者部署北中南三个分区的21个营16200兵力，包括内外相互支撑、层层围剿的49个基地。芒清（Mường Thanh）和洪禽（Hồng Cúm）两个机场每日有近100架飞机起降，可运输约200至300吨货物，每天空降伞兵100~150名。

Coi Điện Biên Phủ là "cái bẫy để nghiền nát chủ lực Việt Minh", tướng Cogny huyênh hoang nói: "Chúng ta đã có một hỏa lực mạnh đủ sức quét sạch đối phương đông gấp 4-6 lần…". Tướng Navarre nhận xét: "Họ mà xuống là chết với chúng ta...".

科格尼将军将奠边府视为“粉碎越盟主力军的陷阱”，澳门声称：“我们拥有强大的火力，足以消灭数量比咱们多3至5倍的敌人”。纳瓦拉将军评论道：“如果他们下来，就是死路一条”。

Đặc biệt, trước khi trận đánh diễn ra, đích thân Phó Tổng thống Mỹ Richard Nixon (sau này trở thành Tổng thống) đã lên thị sát việc xây dựng cụm cứ điểm để "đảm bảo cho khoản đầu tư của Mỹ ở Đông Dương được sử dụng hiệu quả", cũng rất hài lòng, không có một ý kiến nào phê phán.

Nhận thức rõ âm mưu, thủ đoạn của thực dân Pháp, đầu tháng 12 năm 1953, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ và thông qua phương án tác chiến "Đánh nhanh thắng nhanh". Tuy nhiên, đánh giá tương quan lực lượng của hai bên cho trận quyết chiến chiến lược này, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã ra quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của mình: Dừng trận đánh, kéo pháo ra, chuyển phương án từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc".

充分认识到法国殖民主义者的阴谋诡计，1953年12月上旬，中央政治局决定发动奠边府战役，并批准了“速战速决”的作战计划。然而，在评估这场战略战役双方兵力对比时，武元甲大将做出了他军旅生涯中最艰难的决定，即停止作战行动、撤出炮兵，将 “速战速决”的作战方案转为“稳扎稳打”。

Quyết định thay đổi phương châm tác chiến dẫn đến việc kéo pháo ra là một thử thách không nhỏ với các cán bộ, chiến sĩ pháo binh. Quyết định đó đã gây xáo trộn lớn về tư tưởng bởi bao nhiêu mồ hôi và xương máu của hàng ngàn con người đã đổ xuống trên đường kéo pháo, bao nhiêu gian khổ đã vượt qua... giờ lại phải kéo pháo ra. Trước tình hình đó, cấp ủy các đơn vị đã triệu tập hội nghị cán bộ, tập trung làm công tác tư tưởng, phổ biến tỉ mỉ phương châm và kế hoạch tác chiến mới, giải thích cặn kẽ lý do để bộ đội hiểu, động viên mọi người vượt qua khó khăn thử thách, hoàn thành nhiệm vụ mới.

改变作战方案，撤出炮兵，对炮兵官兵来说是一个巨大的挑战。这个决定引起了思想上的轩然大波，因为数千人为了拉大炮而付出了千辛万苦、鲜血和汗水。

Dồn trí, lực và quyết tâm "Tất cả cho chiến trường, tất cả để chiến thắng", trong vòng gần 2 tháng sau đó, quân đội ta tiếp tục đánh nghi binh, mở đường rộng hơn, dài hơn chung quanh núi rừng Điện Biên Phủ. Rồi ta lại kéo pháo vào, xây dựng công sự kiên cố hơn, hào được đào sâu hơn, tiếp cận gần hơn căn cứ của quân Pháp. Lương thảo, vũ khí từ hậu phương dồn lên cho mặt trận cũng nhiều hơn. Tất cả chuẩn bị cho trận đánh dài ngày, có thể sang đến cả mùa mưa.

随后的两个月，越南人民军凝聚了思想、力量和决心，“一切为了战场，一切为了胜利”，采用了疑兵策略，在奠边府森林周围开辟了更宽更长的道路。然后我们又把火炮拉了进来，修建了更坚固的工事，挖了更深的战壕，距离法军的基地越来越近。粮草和武器从后方涌向前方。一切都为了一场漫长的战斗做准备。

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, hàng vạn dân công đã tham gia tải thương, gùi lương thực, thực phẩm, vũ khí, trang bị vào phục vụ chiến trường; xẻ núi, bạt đèo cho bộ đội ta kéo pháo vào trận địa.

在奠边府战役期间，数万名民工参与运送伤员、粮食、武器装备服务战场；开山伐林，让部队将火炮拉入战场。

Ý nghĩa to lớn của Chiến dịch cũng thấm tới từng người: "Tiêu diệt tập đoàn cứ điểm mạnh nhất của địch, đập tan kế hoạch Nava, đánh bại âm mưu kéo dài chiến tranh xâm lược của đế quốc Pháp - Mỹ, mở ra một cục diện mới cho kháng chiến".

每个人都深深领略到了这次战役的伟大意义：“摧毁敌人最坚固的据点，摧毁纳瓦尔计划，挫败法美帝国主义延长侵略战争的阴谋，打开抗战新局面”。

Ngày 11 tháng 3 năm 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới các chiến sĩ: "Các chú sắp ra trận. Nhiệm vụ các chú lần này rất to lớn khó khăn nhưng rất vinh quang... Bác tin chắc rằng các chú sẽ phát huy thắng lợi vừa qua, quyết tâm vượt mọi khó khăn gian khổ để làm tròn nhiệm vụ vẻ vang sắp tới... Chúc các chú thắng to!"

1954年3月11日，胡志明主席致信战士们：“你们即将到战场。你们这次的使命非常伟大、艰巨但非常光荣……我坚信你们将最近取得的胜利发扬光大，克服一切艰难险阻，完成未来的光荣任务……祝你们凯旋！”

Đúng 17 giờ ngày 13/3/1954, quân ta tấn công cứ điểm Him Lam, mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ. Ta lần lượt tiêu diệt gọn cứ điểm này và cứ điểm Độc Lập, bức hàng cứ điểm Bản Kéo, phá vỡ cửa ngõ phía Bắc của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ; diệt và bắt sống hơn 2.000 tên địch, phá hủy 25 máy bay, xóa sổ một trung đoàn, uy hiếp sân bay Mường Thanh. Trong tháng 4/1954, quân ta đã đồng loạt tiến công các cứ điểm, thắt chặt vòng vây, chia cắt, kiểm soát sân bay Mường Thanh, quân địch rơi vào tình trạng bị động, mất tinh thần cao độ.

1954年3月13日下午5时整，越南部队向欣蓝（Him Lam）据点发起进攻，开启了奠边府战役。越军摧毁了这个据点和独立（Độc Lập,）据点，迫使板桥（Bản Kéo）据点投降，摧毁了奠边府据点群的北门；消灭并俘虏敌人2000余名，击毁飞机25架，全歼一个团，并威胁芒清机场。1954年4月，越军同时进攻其他据点，加紧包围，切断控制芒清机场，使敌军陷入被动和高度恐慌的状态。

Ngày 1/5 đến ngày 7/5/1954, quân ta đánh chiếm các cứ điểm phía Đông và mở đợt tổng công kích tiêu diệt toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

1954年5月1日至5月7日，越军攻击东部根据地，发动总攻，摧毁整个奠边府集团据点群。

Vào hồi 17 giờ 30 phút ngày 7/5/1954, lá cờ quyết chiến quyết thắng của quân đội ta đã tung bay trên nóc hầm sở chỉ huy của địch. Đến 24 giờ cùng ngày, toàn bộ quân địch đã bị bắt làm tù binh.

1954年5月7日下午5时30分，越军决战决胜旗帜在敌指挥部的屋顶上迎风飘扬。到当天24时，敌军全部被俘。